Intermed

HER ZAMAN YORGUN MUSUNUZ ? Çoğu zaman horlamayı bir şikayet olarak görmez, gün içi yorgunluklarımızı işimizin yoğunluğuna bağlar, ve bu durumu doktora gitme nedeni olarak düşünmeyiz. Her gece düzenli horluyorsanız ve gün içinde kendinizi uykulu ve yorgun hissediyorsanız, sizde “uyku apnesi” olabilir. Uyku apne durumu, toplumda astım ve şeker hastalığı kadar sık görülen bir hastalık olmasına rağmen tanısı konulmadığı için gizli kalmıştır. Ne yazık ki uyku tıbbı- uyku apne hastalığı, son 20 sene içinde tanımlanıp geliştiğinden doktorlar arasında da yeterli derecede bilinmemektedir.

Aşağıdaki sorularla uyku apnesinin diğer belirtilerini kendinize test edebilirsiniz:

• Siz uyurken eşinizin nefesinizin durduğu yada iç çekme şeklinde düzensiz soluduğunuz dikkatini çekti mi?
• Genellikle sabah yataktan yorgun mu uyanıyorsunuz?
• Gün içinde kendinizi aşırı yorgun, uykulu hissediyor musunuz?
• Enerjiniz ve motivasyonunuz azaldı mı?
• Cinsel arzularda azalma, isteksizlik oluyormu ?
• Konsantrasyonunuz azaldı mı?
• Kilolu musunuz ve kilo verememekten mi şikayet ediyormusunuz?
• Şiddetli horluyor musunuz?

Bu durumlardan herhangi birine evet diyorsanız , uyku apne riskiniz büyük bir oranda var demektir.

Yukarıdaki şikayetlerle birlikte aşağıdaki sorunlarınız da varsa uyku apne hastalığına bağlı komplikasyonlar oluşmuş ve bu konuda ciddi tıbbi yardım alma zamanınız gelmiş demektir.

• Yüksek tansiyon
• İnme
• Kalp krizi
• Düzensiz kalp atımları

Uyku Apnesi tam olarak nedir?

Hayati sağlık sorunlarına neden olabilen uyku apnesinin belirtilerini hastanın kendisinin farketmesi zordur. Hasta genellikle uykudaki anormal durumlardan, eşi veya yakınlarının farketmesiyle haberdar olur.

Düzensiz solunum

Uyku apnesinin en önemli belirtisi uykuda ani solunum duraklamaları, çok gürültülü horlamalar ve iç çekmelerdir. Normalde üst solunum yollarını kontrol eden kaslar (boğaz ve gırtlağı çevreleyen kaslar) uyku esnasında gevşerler. Eğer bu gevşeme çok fazla olursa üst solunum yolları daralır ve solunum esnasında giren çıkan havanın titreşimleriyle “horlama” sesleri oluşur. Horlama , uykuda nefes almak için zorlu, sıkıntılı, solumanın çıkardığı seslerdir.

Bazen de hava yolu uykuda tam tıkanır ve solunum geçici olarak kesilir. Bu duruma “apne” adı verilir. Solunum durması (apne) olayında en az nefesin 10 saniye kesilmesi ve nefes durmalarının saatte en az 5 defa tekrarlaması “uyku apne hastalığı” olarak tarif edilir. Hastalar uykularında tekrarlayan nefes durmalarıyla adeta boğulurcasına nöbet geçirirler. Her bir apne esnasında, oksijen düşer, beyinde ve kalpte stres oluşur.

Her gece tekrarlayan bu durum yaşamınızı etkiler: uykunuzu bozar; sabah yorgun, sersem gibi, uykunuzu alamamış uyanırsınız, gün içinde genel yorgunluk, isteksizlik hissedersiniz, bu durumlar yaşam kalitenizi, hatta iş hayatınızı ve sosyal ilişkilerinizi etkiler.

SAĞLIĞINIZI TEHDİT EDEN ÇOK ÖNEMLİ RİSKLER

Son yapılan araştırmalar, horlama ve uyku apnesinin çok önemli bir çok hastalıkla ilişkili olduğunu göstermiştir Uyku apnesi tedavi edilmezse aşağıdaki sorunlara yol açabilir:

• Düzensiz Kalp atışları
• Kalp büyümesi
• Kalp krizi riskinin artması
• Yüksek tansiyon
• İnme
• Aşırı yorgunluk ve gündüz uyku hali
• Cinsel arzuların azalması (iktidarsızlık)
• Kontrol edilemeyen şişmanlama
• Uykuda terleme, sık çişe kalkma
• Aşırı sinirlilik, depresyon, canlılığın kaybolması
• Uykuda ölüm

BU DURUM TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ? NASIL?

Evet! Uyku apnesi kesin olarak çok etkili bir şekilde tedavi olur. Dünyada en yaygın kullanılan uyku apne tedavisi “Kesintisiz Pozitif Nazal Basınç” tedavisidir. Uykuda baş ucuna konulan küçük bir cihaz ile burun yoluyla yansıtılan çok hassas pozitif basınç oluşturulur. Bu pozitif basınç, sanki bir hava yastığı yerleştirilmiş gibi hava yollarının ve gırtlağın uykuda sürekli açık kalmasını sağlar ve apne ve horlamaları ortadan kaldırır.

Bu tedavide ilaç kullanılmaz ve cerrahi işlem yapılmaz. Düzelmenin etkileri, tedaviden hemen sonra, ertesi günü görülür. Horlamalar kesilir, uykuluk hali düzelir, kendinizi dinç ve yeniden doğmuş gibi hissedersiniz.

Şekil 1- Obstriktif apne ve pozitif basınç tedavisi	Şekil 2- pozitif basınç tedavisi

Sizde uyku apnesi olabilir mi?

Horlamanızı değerlendirin

Horlamalarınız sağlığınızı tehdit ediyor mu? Değerlendirmek için eşinizle birlikte aşağıdaki size uyan soruları ‘EVET’ veya ‘HAYIR’ olarak seçiniz .

‘Horlama puanlarınızı’ değerlendirin

1.2.3. ve 4. sorulara EVET işaretlemişseniz; horlamanız kişisel yaşamınızı rahatsız ederek etkilemekte. 5. soruyu EVET işaretlemişseniz; bu pozisyonel horlamayı göstermekte , bazı yatış pozisyonu teknikleri ile yan yatmanız teşfik edilerek düzeltilebilir. 4.6.7.8.9. ve 10. sorulara EVET denilmişe uyku apne olma şansınız çok fazla

Kendi kendinizi değerlendirdiğiniz ‘horlama testi’ tıbbi tanı koyan bir test anlamına gelmez. Testteki horlama puanınızı saptayıp doktorunuza, şikayetlerinizi anlatın. Horlama ve uyku apne hastalığı hakkında tıbbi tanı ve tedavi için görüşün. Uyku apne hastalığının şiddetine ve sebeplerine göre değişik tedavi seçenekleri vardır. Tedavi edilmeyen uyku apnesi son derece önemli, boş vermeye gelmeyecek bir durumdur.