Tiroid Fonksiyon Testleri
Tiroid fonksiyon testleri tiroid adını verdiğimiz salgı bezinin çalışmasına değerlendirmek için kullandığımız testlerdir. Tiroid salgı bezi salgıladığı T3 ve T4 hormonlarıyla vücudun metabolik
aktivitesini düzenleyen, vücut sıcaklığını düzenleyen, doku ve organlarımızın gelişimini sağlayan, sindirim, dolaşım ve kas iskelet sisteminin yapı ve fonksiyonlarını düzenleyerek, tüm sistemlerin belirli bir dengede çalışmasını sağlayan çok önemli bir organdır.

Hipotalamus bezinin salgıladığı Tirotropin Hormonu Hipofiz bezini etkileyerek Tiroid Uyarıcı Hormon (TSH) salgılamasını sağlar ve bunun etkisi ile tiroid bezi Tiroksin (T4) hormonu ile doku ve hücrelerde asıl fonksiyonel etki gösteren formu olan Triiyodotironin (T3) hormonunu salgılamaktadır.

Deiyodinaz enzimi yeterli selenyum, çinko ve magnezyum varlığında iyi çalışan, karaciğer ve diğer dokularda da bulunan ve Tiroid bezinin salgıladığı T4 hormonunu asıl aktif formu olan T3’e
dönünüştüren enzimdir. Stres Deiyodinaz enziminin fonksiyonunu azaltarak T4’ün T3 e dönüşümünü baskılamaktadır. Böylece T4 hormonu T3 e dönüşemeyip onun inaktif formu olan Reverse T3 e dönüşebilmektedir.

T4 ve T3 hormonları kanda yaklaşık %99 oranında Tiroksin bağlayıcı globuline (TBG) bağlı olarak bulunmaktadır ve asıl etki gösteren T4 ve T3 hormonları TBG’e bağlı olanlar değil kanda serbest olarak bulunan T4 ve T3 formlarıdır.

Kandaki TBG düzeyleri östrojen düzeyi ile artarken, Kortizol, androjen ve bozulmuş Karaciğer fonksiyonları ile azalmaktadır. Dolayısı ile Serbest T3 ve Serbest T4 düzeyleri de ösrojen varlığında azalırken, Strese bağlı Kortizol ile yüksek androjen düzeylerinde ve Karaciğer fonksiyon bozukluğu durumlarında artmaktadır.

TSH Testi
Çeşitli hastalıklar sebebi ile henüz tiroid hormonları T4 ve T3 düşmeden veya yükselmeden önce ilk etkilenen ve potansiyel hastalık durumunun göstergesi olan bir testtir. Öyle ki normal sınırlarda gibi görünse bile ilk trimester de örneğin 2,5 mIU/mL nin üzerinde TSH düzeyine sahip kadınlarda gebelik düşükle sonuçlanabilmektedir.

Normal TSH düzeyi Tiroid bezinin düzgün çalıştığının bir göstergesi iken, Yüksek TSH düzeyi Tiroid bezinin yavaş çalıştığının göstergesi, düşük TSH düzeyleri ise Tiroid bezinin aşırı çalıştığının göstergesi kabuledilmektedir.

Total T4 ve Total T3 Testleri
Bağlı ve serbest tiroit hormonlarının toplamının ölçüldüğü Total T4 ve Total T3 Testleri hormonların bağlandığı protein miktarlarının ve bağlanma koşullarının sağlıklı olduğu bireylerde tiroid bezinin fonksiyonlarını doğru biçimde gösterebilir, Ancak hormonlarının bağlandığı protein değerlerinin düzeylerinin oranlarının ve bağlanma koşullarının etkilendiği çeşitli hastalık durumlarında Tiroid bezinin fonksiyonlarını tam olarak gösteremeyebilir, bu durumda Serbest T4 ve Serbest T3 testlerinin çalışılması zorunludur.

Serbest T4 ve Serbest T3
Kandaki Tiroid hormonu bağlayan proteinlerin düzeyinden ve bağlanma özelliklerini değiştiren koşullardan etkilenmeden aktif Tiroid hormon düzeyleri hakkında daha doğru bilgi veren testlerdir.

Normal Tiroid fonksiyonlarını göstermesi yönüyle Serbest T4 düzeyinin çalışılması yeterliyken Hipertiroidi tanısı koyarken dokularda T4 den T3 e dönüşen Tiroid hormonunu göstermesi açısından Serbest T3 düzeyleri tanısal yönden daha değerli hale gelebilir.

Tiroglobulin
Tiroid dokusu ve follikül hücrelerinden gelişen kanser türlerinde tedavi sonrası nüks takibi açısından değerlidir.

Kalsitonin
Tiroid Parafolliküler C hücreleri ve C hücrelerinden gelişen medüller tiroid kanserlerinin tanı ve takibi için önemli bir testtir.

Anti-Tiroglobulin ve Anti-TPO Testleri
Hashimoto ve Graves gibi Otoimmün Tiroid hastalıklarının tanısında kullanılan testlerdir. Tanısal klinik yararı Anti-Tiroglobulin ve Anti-TPO (Anti-Tiroid Peroksidaz Enzimi Antikoru) testlerinin beraber kullanıldığı durumlarda artmaktadır. Tiroid Kanserli Hastaların takibinde Tiroglobulin ölçümleri Anti- Tiroglobulin antikorlarının varlığından etkileyebildiği için Tiroglobulin ve Anti-Tiroglobulin testleri beraber çalışılarak yorumlanmalıdır.

TRAK
Tiroid Uyarıcı Hormon Reseptörüne (TSH Reseptörüne karşı) gelişen antikorlardır ve bazen Resptörü uyarıcı yönde bazen de Reseptörü baskılayıcı yönde etki gösterebilmektedir. Otoimmün Tiroid Hastalığı olan Graves tanısı için değerli bir testtir.

Reverse T3
Serbest T3 ve Total T3 düzeylerinin normal olduğu ancak T4 ten T3 e dönüşümün çeşitli sebeplerle baskılanmasına bağlı olarak T3 ün önemli oranda inaktif olan izomerik formu Reverse T3’e
dönüşmesiyle sonuçlanan klinik durumların tanısında önemlidir.