Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
18/09/2024
Özellikle metropollerde doğup genelde tabiatla geç tanışan egzoz gazı ,inşaatlar nedeniyle artan toz, doğallıktan uzaklaşan beslenme şartları, annelerin erken çalışmaya başlama nedeniyle yeterince alınamayan anne sütü,ev kreş okul döngüsü içinde beton duvarlar arasında büyüme ve alerjik anne babalardan doğan bebek sayısında artma ile beraber bebek ve çocuklarda alerjik hastalıklar artmış gözükmektedir. Öyleyse alerji nedir çocuklarda neden ve nasıl ortaya çıkar, tanı tedavi ve önleyici olarak neler yapılabilir Bunları açıklamaya çalışacağız.
Normalde vücudu koruyan bağışıklık sistemi , bazı insanlarda birtakım maddelere karşı da aşırı yanıt verir. Bu reaksiyonlara "aşırı duyarlılık" ya da "alerji" adı verilir. Alerjik reaksiyona yol açan maddelerde de "alerjen" denir.
Bu maddeler solunum yolu ile alınabildiği gibi, ciltten temas ya da yiyecek şeklinde ağızdan da alınabilir. Bu maddeler alerjik reaksiyon gelişebilmesi için vücuda daha önceden girmiş olmaları gerekir. Yani vücudun bağışıklık sisteminin bu maddeyle daha önce karşılaşması ve bunlara duyarlı hale gelmesi gerekir. Daha sonraki karşılaşmalarda çok hızlı bir şekilde reaksiyonlar gelişir. Reaksiyon gelişiminden de vücuttaki mast hücrelerinin alerjenler aracılığı ile parçalanması ve içinden "histamin" denilen maddenin çıkması sorumludur.
Çocukluk çağında alerjik hastalıkları genelde besin alerjileri, solunum yolu alerjileri ve ciltte temas alerjisi olarak kendini gösterir. Çocukluk çağında alerjik reaksiyonları sebep hastalık bulgusu , teşhis ve tedavileri ele alacağız.
Bebekler dünyaya ilk geldiği andan itibaren anne karnında karşılamadığı besin maddeleri ile karşılaşır.Annenin yediği gıdalar anne sütüne geçer. Özellikle inek sütü proteinleri , yumurta proteinleri , kakao ,kuru yemişler deki allerjenler anne sütünden bebeğe geçtiğinde bebeğin alerjik yapısına göre değişik bulgular gösterir.yanaklarda ve vücutta oluşan akneler en hafif reaksiyondur genelde tedavi gerektirmez. Kusma beslenmeyi reddetme aşırı gaz ve ağlama yeşil mukuslu ve bazende kanlı dışkılama, kusma kilo alamama gibi bulgular tedavi gerektirir.Tedavide öncelikle şüphelenilen gıdaların anne tarafından yenmemesi sağlanır.0-4 yaş arasında alerji testleri genelde iyi sonuç vermez ama ağır olgularda yapılmalıdır. Antihistaminik gibi ilaçlar da kullanılabilir.
Bebek ve çocuklarda yenilen gıdalar giyilen kıyafetler sürülen nemlendirici veya kremler şampuan bazen güneş,rüzgar soğuk klorlu su sıvı sabun gibi etmenler ciltte kaşıntı kızarıklık yanma hissi gibi bulgular verir. Sebep önlenebilir ise ilaca gerek yoktur.Ama genelde kortizonlu veya kortizonsuz kremler ağızdan alınan alerji ilaçları hastalığın yoğun zamanlarında kullanılması gerekli olabilir.
Polen ,ev tozu akarı , küf , irritan dumanlar ,kokular kişinin hassasiyet seviyesine göre ve allerji yerine göre hastalıklar ortaya çıkar ve tedavisi yapılır. Saman nezlesi : gözlerde kızarma kaşınma sulanma şikayeti vardır. Yoğun vakalarda alerjik göz damlaları ve ilaçları kullanılır Alerjik rinit- sinüzit: burunda doluluk hissi uzun süren burun ve geniz akıntısı öksürük burunda kaşıntı nefes almada zorluk gibi şikayetler vardır. kortizonlu burun spreyleri ve alerji ilaçları kullanılabilir. Alerjik bronşit ve astım: en sık görülen ve düzenli tedavisi yapılması gereken bir hastalık grubudur.Özellikle ailede astım alerjik bronşit varsa daha sık ve uzun süren ataklar olur. oksuruk hırıltılı nefes alma nefes darlığı gibi şikayetler vardır. üçten fazla bronşit atağı geçiren hastalar da alerji testleri film solunum fonksiyon testleri yapılıp tedavisi yapılmalıdır çoğunlukla 5-6 yaşına kadar uygun tedavi edilen çocuklarda tekrarlamaz. Ailelerin alabilecekleri bir kısım onlemler onemlidir. Evde toz tutabilecek halı, tüylü kıyafet, oyuncak ve battaniyelerin uzaklaştırılması duvar ve zeminlerde nemli-küflü alanların temizlenmesi, çiçek açan bitkileri evde olması özellikle bahar aylarında rüzgarlı havalar da ağaçlık yerlere gidilmemesi, evde deodorant parfüm sigara dumanına çocukların maruz kalmaması yapılabilecek başlıca önlemlerdir.
Sağlıcakla kalın.