Varikoselde, testisin kanını kalbe geri götüren damarlarının genişlemesi sonucu, kirli kan yumurtalıkların etrafında göllenir. Erkeğin torbalarındaki ısı vücudun ısısından 3 derece daha düşüktür. Yumurtalıklar etrafında kan göllenmesi sonucu artan ısı, sperm üretimini olumsuz etkileyerek üreme fonksiyonunu bozabilir. Sperm üretiminin belli bir seviyede duraklamasına veya sperm hareketliliğinin ve yapısının bozulmasına yol açabilir. Sonuçta erkekte kısırlık oluşur.

Varikosel hastalığı, erkek kısırlığının en kolay ve en iyi tedavi edilebilen nedenidir . Diğer nedenlerle oluşan testisteki bozukluklar genellikle geri dönüşümsüzdür. Ancak, varikosel nedeniyle meydana gelen bozukluk bunun dışındadır ve tedaviye olumlu yanıt verir. Hastaların çoğu belirgin fayda görür ve çocuk sahibi olma oranı artar. Kısırlığın başka bir nedeni tespit edilemediğinde veya varikoselin ağrıya neden olduğu durumlarda da cerrahi girişim önerilir. Azalmış olan testis hacmi operasyon sonrasında artar ve sperm kalitesinde düzelme görülür. Varikosel tamirinden sonra, 3 aylık aralıklarla ve bir yıl boyunca sperm sayımı yapılmalıdır.

Toplumda erkeklerin yüzde 15'inde varikosel görülür. Kısırlık sorunu erkeklerin ise yüzde 40'ında varikosel vardır. Sekonder infertilite denilen yani sonradan ortaya çıkan kısırlık durumunda ise, erkeklerin yüzde 80'inde varikosel görülür. Bu hastalar, ilk çocuklarının ardından ikinci bir çocuk sahibi olamazlar.

Varikosel durumunda kısırlık sorunu yaşayan çiftlere tedavi yaklaşımı üç sekilde olur :

1. Varikoselin ameliyatla tamiri. Normal yolla çocuk sahibi olabilmek için en faydalı tedavidir. Mikrocerrahi yöntem ile yapılmasının daha üstün olduğu görülmüştür.
2. İntrauterin inseminasyon (aşılama),
3. Yardımcı üreme teknikleri, yani "Tüp Bebek" tedavisi.